Wydziedziczenie, nawet w formie aktu notarialnego, nie musi oznaczać że nie można domagać się należnej części spadku po spadkodawcy.
Wiele osób, z uwagi na dynamiczne relacje rodzinne, decyduje się samodzielnie sporządzić bądź zlecić notariuszowi sporządzenie testamentu, w którym do całości spadku po sobie powołają konkretnych członków rodziny, a innych wydziedziczą. Jest to bardzo skuteczna forma kontroli nad tym, kto przejmie po spadkodawcy jego majątek.
Wydziedziczenie jednakże nie może wystąpić z byle jakiej przyczyny. Każdorazowo wskazany musi być powód wydziedziczenia, który jasno winien wynikać z testamentu.
W obecnie obowiązującym stanie prawnym (art. 1008 KC), wydziedziczyć można z powodu:
1. uporczywego występowania wobec spadkodawcy w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego;
2. popełnienia wobec spadkodawcy bądź jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci;
3. uporczywego niedopełniania obowiązków rodzinnych względem spadkodawcy.
Praktyka jednakże pokazuje, iż nie zawsze powód wydziedziczenia jest zgodny z prawdą. Sytuacje są różne, zdarza się przykładowo tak iż rodzeństwo w złej wierze nakłania swojego rodzica, by wydziedziczył jednego z ich braci bądź sióstr, mimo iż żadna z podanych przesłanek wydziedziczenia nie zaistniała. Szczególnie łatwo jest w ten sposób wydziedziczyć kogoś z powodu uporczywego niedopełniania obowiązków rodzinnych względem spadkodawcy, gdyż jest to przyczyna przez niektórych interpretowana bardzo szeroko.
W takiej sytuacji, nawet gdy wydziedziczenie zawarto w testamencie w formie aktu notarialnego, a sam testament (w takiej formie czy pisemnej) nie jest obarczony błędem bądź nieważny z innej przyczyny, możliwe jest skutecznie podważenie wydziedziczenia w drodze postępowania o zachowek. Jeżeli byliby Państwo uprawnionymi do zachowku na gruncie art. 991 KC (tj. dziecko, małżonek bądź rodzić spadkodawcy) a nie zgadzają się Państwo z powodem wydziedziczenia, w przypadku przedstawienia konkretnych dowodów potwierdzających brak wystąpienia jego przyczyny możliwe jest uzyskanie korzystnego wyroku, zasądzającego od spadkobiercy bądź spadkobierców testamentowych ustaloną kwotę zachowku.
W tym przypadku posiłkować się można różnymi formami dowodów, od dokumentacji po zeznania świadków. W szczególności wartościowe dla Sądu są zeznania osób niespokrewnionych ze spadkodawcą czy stronami, a zatem osób najbardziej obiektywnych i niemających interesu w uzyskaniu korzystnego przez daną stronę postępowania wyroku.
W swojej praktyce spotkałem się już z tego typu sprawami i posiadam doświadczenie w postępowaniach o zachowek. Jeśli potrzebują Państwo pomocy w jego uzyskaniu, serdecznie zapraszam do kontaktu.